veda
Saturday, April 30, 2011
చాలా రోజుల తరువాత
అందరికీ హాయ్
Thursday, January 6, 2011
ఉత్థాన పతనాలలో మీడియా - రాజ్దీప్ సర్దేశాయ్
ఉత్థాన పతనాలలో మీడియా
- రాజ్దీప్ సర్దేశాయ్
ఒక ముఖ్యమంత్రి రాజీనామా చేశారు; ఒక కేంద్ర మంత్రి వైదొలిగారు... అవునూ, ఒకే ఒక సంవత్సరంలో అనేక 'విజయాల'ను సాధించినట్టు భారతీయ మీడియా సగర్వంగా చివరిసారి చెప్పుకున్నది ఎప్పుడు? రాజీపడని 'న్యూస్ జర్నలిజం'కు మళ్ళీ మంచి రోజులు వచ్చాయని ఆనందపడుతుండగానే నీరా రాడియా టేపులు జర్నలిజంను ఒక కొత్త సుడిలోకి నెట్టివేశాయి. శక్తిమంతులై న రాజకీయ వేత్తల బండారాన్ని నిర్భయంగా బయటపెడుతున్నందుకు రెండు నెలల క్రితం మీడియాకు ప్రశంసలు, అభినందనలు వెల్లువెత్తాయి.
ఆ మెచ్చుకోలు ముగిసిపోయింది. ఇప్పుడు పాత్రికేయులపై పరుష వాక్కులతో దాడి జరుగుతోంది. అధికారంలో ఉన్నవారితో కుమ్మక్కయ్యారని, వారూ వీరు కలిసి తమ తమ స్వప్రయోజనాలను సాధించుకొంటున్నారనే ఆరోపణలు వస్తున్నాయి. ఆ ప్రశంసలకు, ఈ తెగడ్తలకు మధ్యలో ఎక్కడో ఒకచోట సత్యం ఉండి ఉంటుంది. ఏతావాతా చెప్పవల్సిందేమిటంటే నిష్క్రమించిన 2010 భారతీయ మీడియాకు దాదాపుగా డికెన్సియన్ సంవత్స రం! ఆ ఆంగ్ల మహారచయిత అన్నట్టు 'అవి బహు మంచి రోజులే కాదు, బహుశా మహా చెడ్డ రోజులు కూడా' సుమా!
ఒక విధంగా భారతీయ మీడియా ఉత్థాన పతనాలు అనివా ర్యం. ఇరవయో ఒకటి శతాబ్ది మొదటి దశాబ్దంలో భారతీయ మీడి యా మహా వేగంగానే కాదు, బహుముఖంగా విస్తరించింది. 2000 సంవత్సరంలో ప్రభుత్వం కేవలం ఒకే ఒక్క న్యూస్ చానెల్కి అనుమతినిచ్చింది. ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా 500కి పైగా చానెల్స్ ఉన్నా యి. వీటిలో మూడో వంతు న్యూస్ చానెల్స్!
వందకు పైగా చానెల్స్ ప్రభుత్వ అనుమతి కోసం ఎదురు చూస్తున్నాయి. వీటికి తోడు ప్రతి రోజూ దేశ వ్యాప్తంగా అమ్ముడుపోయే దినపత్రికల ప్రతుల సంఖ్య పది కోట్లకు పైమాటే. ఇంటర్నెట్ను నిత్యం వినియోగించుకొనే భారతీయుల సంఖ్య కనీసం 80 లక్షలు. వార్తల పట్ల అంతులేని ఆసక్తితో, వార్తలే ఆలంబనగా ముందుకు సాగుతున్న సమాజం మనది. పఠనం, వీక్షణం ఇంత బృహత్తర స్థాయిలో ఉన్నప్పుడు మీడియా మన జీవితాలలో నిర్వహించే పాత్రను సాదా సీదా విశేషణాలతో మాత్రమే ఎలా చెప్పగలం?
పక్షం రోజుల క్రితం అహ్మదాబాద్లో ఒక న్యూస్ సెమినార్లో అసహనానికి లోనైన శ్రోత ఒకరు నన్నిలా ప్రశ్నించారు: 'మీడియా వృత్తి నిపుణులు తమకు తాము దేవుడిగా భావించుకుంటున్నారా?' అవినీతిని అరికట్టడం నుంచి ఉగ్రవాద నిర్మూలన వరకు జాతి ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలన్నిటినీ మీడియా పరిష్కరించాలని వార్తల వినియోగదారులు కోరుతున్నారు.
మీడియా ప్రతినిధులు మరింత వినయంగా ఉండాలని, వార్తా నివేదనలో పాత్రికేయుల సొంత అభిప్రాయాలు జొరబడకూడదని, కొత్తగా, సుళువుగా సమకూరుతున్న 'ప్రముఖ వ్యక్తి' హోదా తుళుకు బెళుకులకు జర్నలిస్టులు బందీగా ఉండిపోకూడదని డిమాండ్ చేస్తుందీ వార్తల వినియోగదారులే. జర్నలిస్టు అనే వ్యక్తి ఇంతకూ ప్రజల కొత్త భగవంతుడా లేక సంఖ్యానేక వార్తల వినియోగదారులకు గుర్తు తెలియని బాని సా? కొత్త తరం మీడియా వృత్తి నిపుణుల ముందున్న సంక్లిష్ట ప్రశ్న ఇది.
ప్రతి రాత్రి న్యూస్ యాంకర్లు న్యాయమూర్తి, న్యాయ నిర్ణయ సంఘం, శిక్షను అమలుపరిచే అధికారిగాను వ్యవహరించడం సాధారణమైపోయింది. సంఘటనల, పరిణామాల 'తటస్థ', 'అనాసక్త' పరిశీలకులుగా ఉండడం నుంచి మనకు మనమే 'జాతి' తరఫు న మాట్లాడే హక్కును పొందినట్లుగా అతిశయంతో వ్యవహరిస్తు న్నాం. భిన్నాభిప్రాయాలు కలవారు ఉన్నారన్న వాస్తవాన్ని విస్మరిస్తున్నాం. న్యూస్ టెలివిజన్ గురించి చాట్ షోల గురువు ల్యారీ కింగ్ ఇలా వ్యాఖ్యానించారు:
'ఇప్పుడు మీరు మీడియాను గమని స్తే టీవీ చానెల్స్లో వివిధ షోలను నిర్వహిస్తున్న వారందరూ తమ ను తామే ఇంటర్వ్యూ చేసుకొంటున్నారు. యాంకర్లు తమ అభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేయడానికి తమ షోల అతిథిలను ఒక ఆలంబన చేసుకుంటున్నారు.
మనల్ని మనం ధర్మ పరులుగా పరిగణించుకోవడం ప్రారంభమై న వెంటనే వార్తా పత్రికల ద్వారా సమాజానికి, ప్రజలకు ఉపదేశా లు ఇవ్వటం ప్రారంభిస్తాం. అయితే జాతి సమస్యలను పరిష్కరించడంలో సరికొత్త దేవుడుగా మీడియా వైఫల్యంతో తీవ్ర విమర్శలు వెలువడడం అనివార్యం. నీరా రాడియా టేపులు వెల్లడయిన తరువాత ఇదే సంభవించింది.
అనేకమంది అనేక విధాలుగా పాత్రికేయులపై విమర్శలు చేశారు. జాతి మనస్సాక్షికి సంరక్షకులుగా పరిగణింపబడిన వారే ఇలా వ్యవహరించడం తమను దగా చేయడమేనని పలువురు వ్యాఖ్యానించారు. తమకు అపరిచితులైన అసంఖ్యా క ప్రజల తరఫున తాము మాట్లాడతున్నామని మీడియా భావిస్తుం టే , వివిధ అంశాలపై మీడియా జవాబుదారీగా వ్యవహరించాలని డిమాండ్ చేసే హక్కు తమకు ఉందని ఆ అజ్ఞాత ప్రజలు భావిస్తున్నారు.
మిత్రులతో, ఆప్తులతో తమ వ్యక్తిగత సంభాషణలు బహిర్గతమయినప్పుడు ఇబ్బందికి లోనుకాని వారెవరు ఉంటారు? సమాజంలోని వివిధ వర్గాలవారు తమ తమ విధుల నిర్వహణలో ఉత్కృష్ట ప్రమాణాలతో కూడిన జవాబుదారీ తనం వహించాలని మీడియా కోరుతున్నది. అలాగే మీడియా కూడా అవే కచ్చితమైన ప్రమాణాలకు కట్టుబడి ఉండాలని సమాజమూ గట్టిగా కోరుతున్నది.
ఒక విధంగా ఇదొక సానుకూల పరిణామమే. గత దశాబ్దంలో సంభవించిన మీడియా విప్లవంలో పాత్రికేయ వృత్తి ప్రమాణాలు పడిపోయాయనడంలో సందేహం లేదు. మీడియా సంస్థల మధ్య తీవ్ర పోటీ ఏర్పడడం వలనే ఈ పరిస్థితి ఏర్పడింది. రాజకీయవేత్త లు తమ ప్రత్యర్థులపై చేసే ఆరోపణలలోని నిజానిజాలను ధ్రువీకరించుకోకుండానే ప్రచురించడం లేదా ప్రసారం చేయడం జరుగుతోంది.
పరువునష్టం దావాల గురించి భయపడడం గతకాలపు విషయమైపోయింది. సంచలనాలను సృష్టించడమే లక్ష్యమైపోవడంతో మీడియా విశ్వసనీయతను కోల్పోతోంది. వ్యవస్థను గాఢ నిద్ర నుంచి మేల్కొల్పడానికి కొన్ని సందర్భాల లో మనకు మీడియా విచారణ అవసరమవుతుంది. అయితే మీడి యా విచారణదానికదే లక్ష్యమైతే మళ్ళీ మనం వృత్తి నిర్వహణలో చిత్తశుద్ధిని, విలువలను కోల్పోయే ప్రమాదముంది. అలాగే వార్తలు వ్యక్తిగత అభిప్రాయాలనే ప్రతిబింబించినప్పుడు కూడా అటువంటి ప్రమాదమేర్పడే అవకాశముంది.
ఈ కారణంగానే నీరా రాడియా టేపులు వెలుగులోకి వచ్చిన తరువాత మీడియాపై వెలువడిన విమర్శలు మన పద్దతులను మార్చుకునేలా ఒత్తిడికి లోనుచేశాయి. ఇది సరైన పరిణామమే. మీడియా ఒక మహాశక్తిగా ఆవిర్భవించడంతో మనం కొన్ని వాస్తవాలతో సంబంధాలను కోల్పోయాం. మనం మన వృత్తి పరమైన బాధ్యతలను కూడా మరచిపోయాం. స్వేచ్ఛాయుత పత్రికా వ్యవస్థ కు మనం సేవకులం. మన సొంత, కచ్చితంగా కార్పొరేట్ సంస్థల లేదా రాజకీయ వేత్తల ప్రయోజనాలను కాక ఆ వ్యవస్థ కర్తవ్యాలను నిర్వర్తించడానికి, లక్ష్యాలను నెరవేర్చడానికే మనం ఉన్నాం.
కొద్దిమంది పాత్రికేయుల నీతివిరుద్ధ ప్రవర్తన ఆధారంగా మీడి యా మొత్తాన్ని నిందించడం భావ్యం కాదు. వృత్తి విలువలకు నిబద్ధమైన వందలాది పాత్రికేయులు అత్యంత ప్రధాన భాగంగా ఉండే వ్యవస్థ మీడియా. మీకు ఎప్పటికప్పుడు వార్తలు అందజేయడంలో వారు ఎవరికీ భయపడకుండా, దేనిపట్లా పక్షపాతం చూపకుండా నిజాయితీగా వృత్తి ధర్మాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు. 2010 సంవత్సరం లో మహా శక్తిమంతులను కూలదోసింది, పాత్రికేయ వృత్తి స్ఫూర్తిని సమున్నతం చేసిందీ కూడా వారే సుమా!
తాజా కలం: నీరా రాడియా టేపుల ఉదంతం తరువాత నిర్వహించిన ఒక సర్వేలో 97 శాతం మంది తాము జర్నలిస్టులను విశ్వసించమని చెప్పారు. మరో సర్వేలో విశ్వసనీయత విషయంలో రియల్ ఎస్టేట్ ఏజెంట్స్, రాజకీయవేత్తలకు పై స్థానంలో జర్నలిస్టు లు ఉన్నారు. ఈ విశ్వాసలోటును భర్తీచేసుకోవడమనేది 2011 సంవత్సరంలో జర్నలిస్టుల లక్ష్యం కావాలి.
(ఆంధ్రజ్యోతికి ప్రత్యేకం)
ఆంధ్రజ్యోతి సౌజన్యంతో
Saturday, January 1, 2011
కాంబినేషన్ ఆఫ్ తెలంగాణా శకుంతల, మహేశ్ బాబు, జూ. ఎన్టీఆర్???
శనివారం 1 జనవరి 2011
కాంబినేషన్ ఆఫ్ తెలంగాణా శకుంతల, మహేశ్ బాబు, జూ. ఎన్టీఆర్???
(అంటే ఇదేంటో ఆఖరులో తెలుస్తుంది!!!)
కిరణ్మయి, ఆది దగ్గరకు వెళ్ళింది ...
కిరణ్- ''తలనొప్పిగా వుంది ఆదీ...!'' అంది.
ఆది- ''మహేశ్ బాబో, జూనియర్ ఎన్టీఆర్నో వాడండి...!!'' అన్నాడు.
కిరణ్- ''నేను తెలంగాణా శకుంతలనే వాడుతాను..'' అంది.
ఆది- ''అంటే మీరు జిందాతెలిస్మాత్ వాడుతారన్నమాట!!!''
మహేశ్, జూ. ఎన్టీఆర్ లంటే కూడా మేమే చేప్పాలా?! ఇంకా అర్ధం కాలేదా తమ బొంద...???
అమృతాంజన్, జండుబామ్ లని తెలుసుకోండి తమ ...!
కిరణ్మయి అంటే నేనే నేనే నేనే . . .
Sunday, December 19, 2010
ఫెనికి కవి కీట్స్ వ్రాసిన లేఖ
| |
ఈ ఒక్క మాట మీదే నా జీవితం ఆధారపడి ఉంది. ఇందులో ఏ మాత్రం మార్పు వచ్చినా నా హృదయం విరిగిపోతుంది. నాకు నీ మీద చాలా ఆశ ఉన్నది. నా గురించితప్ప వేరే ఏ వస్తువు గురించి నీవు ఆలోచించవద్దు. నేను ఈ లోకంలో ఉన్నా, లేకపోయినా నన్ను మరచిపోవద్దు. అయినా నన్ను మరచిపోయావా అని అడగడానికి నాకు ఏమి అధికారం ఉన్నది.
బహుశ నువ్వు నన్ను రోజంతా గుర్తు తెచ్చుకుంటావేమో. నీ సంతోషం వదులుకోమని చెప్పడానికి నాకు ఏమి అధికారం ఉన్నది. కాని నన్ను క్షమించు. నేను ఈ విధంగానే అడుగుతాను. నీకు ఒక విషయం తెలుసా, నా మనసులో ఎంత తీవ్రమయిన కోరిక ఉన్నదో. అదేమిటంటే నేను ఏ విధంగా అయితే నిన్ను ప్రేమిస్తున్నానో నువ్వు నన్ను అదే విధంగా ప్రేమించానని, నువ్వు నన్నే ప్రేమిస్తున్నానని వేరే ఎవరిని ప్రేమించడం లేదని నువ్వ నాకు వ్రాసినట్లు నాకు అనిపిస్తుంది.
నిన్న మరియు ఈ రోజు ఉదయం కూడ నీ తియ్యని రూపం నా కళ్ళలో నిండి ఉంది. చాలా సమయం నేను నిన్ను కట్టెలు కొట్టుకునే అమ్మాయి రూపంలోనే చూసాను. నా యొక్క ఇంద్రియాలకి ఎంత కష్టమో ఇది అనుభవంలోకి రావడానికి. నా హృదయానికి నీ యొక్క ఈ రూపం ఎంత చక్కగా కనిపించిందో నా కళ్ళ నుండి కన్నీళ్లు జలజలా కారాయి. నిజమయిన ప్రేమ హృదయాన్ని విశాలం చేసి దాని నిండా నిండి వుంటుందని నేను భావిస్తున్నాను.
నువ్వు ఒంటరిగా పట్టణం వెళ్లుతున్నావని విని బాధకలిగింది. కాని ఈ విధంగా అవుతుందని మొదట నుండి భయం ఉంది. నా పరిస్థితి కుదుట పడే వరకు ఈ విధంగా చెయ్యనని నాకు మాట ఇవ్వు. నాకు ఈ విధంగా మాట ఇచ్చి, ఈ నీ ఉత్తరంను తియ్యని భాషతో నింపి నాకు పంపు. ఈ పని నువ్వు మనసుపెట్టి చెయ్యకపోతే, నా ప్రియా, నాకు వివరంగా అంతా చెప్పు.
నీ హృదయాన్ని నా ముందు తెరచివుంచు. ఒక వేళ నీ హృదయం సంసారపరమయిన సుఖాలవైపు ఉంటే ఈ నిజాన్ని నా ముందు ఉంచు. నువ్వు నాకు చాలా దూరంలో ఉన్నావని నేను అనుకుంటున్నాను. నేను నిన్ను నాలో పూర్తిగా కలుపుకోవాలి అని అనుకోవడం కష్టం కాదని భావిస్తున్నాను. నీకు ఇష్టమయిన నీ పెంపుడు పక్షి పంజరంలోని తప్పించుకుని ఎగిరిపోయినప్పుడు, అది కనిపించే వరకు నీ మనస్సు ఎలా బాధపడుతుందో అలాగే నేను కూడా.. అలాగే నన్ను కూడా భావించు.
సరే ఏదైనా కానీ, నీకు
నేను తప్పించి వేరేం కావాలో చెప్పు.. నిన్ను కొంచెమైనా సంతోషంగా ఉంచడానికి నేను ప్రయత్నిస్తాను. నిన్ను నీ యవ్వనాన్ని అనుభవించవద్దని నేను చెప్పడం అనేది నా స్వార్ధమే కాక చాలా క్రూరం. ఒక వేళ నువ్వు నన్ను ప్రేమిస్తే నువ్వు ఈ విధంగానే అనవలసి ఉంటుంది.
నా ఆత్మ వేరే ఏ విధమయిన మాట వైపు సంతృప్తి అవడం లేదు. ఒక వేళ నువ్వు ఫాంటీస్లో ఆనందం పొందాలి అనుకుంటే నీ సంతోషంను పంచుకో, ఎవరి ఎదురుగానైనా నువ్వుకో, వారు ఎవరైనా నిన్ను ప్రశంసిస్తే వాటిని అందుకో. నీ యొక్క ప్రేమను పొందడమే నా జీవితం. నా ప్రేయసీ నన్ను నీ ప్రేమకు విశ్వాసంగా తీసుకో. ఒక వేళ ఏదో ఒక విధంగా ఇది నువ్వు నమ్మకపోతే నేను ఆ బాధతోనే చనిపోతాను. ఒక వేళ మన ఇద్దరి మధ్య ప్రేమ ఏర్పడితే మన ఇద్దరం వేరే స్త్రీ-పురుషుల మాదిరిగా ఉండడం అనేది జరగదు.
నువ్వు నాకే సొంతం కావాలి. నీ ప్రేమ నా కోసం ప్రాణాలు విడిచేందుకైనా సిద్ధమవ్వాలి. నా వల్ల ఎవరికి కష్టం రాకూడదు. నువ్వు ఈ ఉత్తరాలన్నీ చదివి ఆలోచించి నేను ఎంత కష్టాలు పడివుంటానో ఆలోచించు. ఒక వేళ నువ్వు నా సొంతం కానట్లయితే నేను జీవించీ వ్యర్ధమే. నన్ను బ్రతికించుకుంటావో మరణశిక్ష విధిస్తావో అంతా దైవలీల.
జాన్ కీట్స్.
Monday, November 15, 2010
మన సామెతలు
అంత్యనిష్ఠూరం కన్నా ఆది నిష్ఠూరం మేలు
అంబలి తాగే వారికి మీసాలు యెగబట్టేవారు కొందరా
అతి రహస్యం బట్టబయలు
అడిగేవాడికి చెప్పేవాడు లోకువ
అత్తలేని కోడలుత్తమురాలు కోడల్లేని అత్త గుణవంతురాలు
అనువు గాని చోట అధికులమనరాదు
అభ్యాసం కూసు విద్య
అమ్మబోతే అడివి కొనబోతే కొరివి
అయితే ఆదివారం కాకుంటే సోమవారం
ఆలూ లేదు చూలు లేదు కొడుకు పేరు సోమలింగం
ఇంట్లో ఈగల మోత బయట పల్లకీల మోత
ఇల్లు కట్టి చూడు పెళ్ళి చేసి చూడు
ఇంట గెలిచి రచ్చ గెలువు
ఇల్లు పీకి పందిరేసినట్టు
ఎనుబోతు మీద వాన కురిసినట్టు
చెవిటి వాని ముందు శంఖమూదినట్టు
కందకు లేని దురద కత్తిపీటకెందుకు
కత్తిపోటు తప్పినాక కలంపోటు తప్పదు
కుక్క కాటుకు చెప్పుదెబ్బ
కోటి విద్యలు కూటి కొరకే
నీరు పల్లమెరుగు నిజము దేవుడెరుగు
పిచ్చుకపై బ్రహ్మాస్త్రం
పిట్ట కొంచెము కూత ఘనము
రొట్టె విరిగి నేతిలో పడ్డట్టు
వాన రాకడ ప్రాణపోకడ
కళ్యాణమొచ్చినా కక్కొచ్చినా ఆగదు
మీసాలకు సంపంగి నూనె
ఆ మొద్దు లొదే ఈ పేడు
ఆ తాను ముక్కే !!!
ఆడబోయిన తీర్థము యెదురైనట్లు
ఆడలేక మద్దెల వోడు అన్నట్లు
ఆది లొనే హంస పాదు
ఏమీ లేని యెడారిలో ఆముదము చెట్టే మహా వృక్షము
ఆకలి రుచి యెరుగదు, నిద్ర సుఖమెరుగదు
ఆకాశానికి హద్దే లేదు
ఆలస్యం అమృతం విషం
ఆరే దీపానికి వెలుగు యెక్కువ
ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యము
ఆత్రానికి బుద్ధి మట్టు
ఆవులింతకు అన్న ఉన్నాడు కాని, తుమ్ముకు తమ్ముడు లేడంట
ఆవు చేను మేస్తే, దూడ గట్టు మేస్తుందా?
అబద్ధము ఆడినా అతికినట్లు ఉండాలి
అడగందే అమ్మైనా అన్నమ్ పెట్టదు
అడ్డాల నాడు బిడ్డలు కాని, గడ్డాల నాడు కాదు
ఏ ఎండకు ఆ గొడుగు
అగడ్తలొ పడ్డ పిల్లికి అదే వైకున్ఠం
అగ్నికి వాయువు తొడైనట్లు
ఐశ్వర్యమొస్తే అర్ధరాత్రి గొడుగు పట్టమనేవాడు
అందని మ్రానిపండ్లకు అర్రులు చాచుట
అందితే జుట్టు అందక పోతే కాళ్ళు
అంగట్లో అన్నీ ఉన్నా, అల్లుడి నోట్లో శని ఉన్నట్లు
అన్నపు చొరవే గాని అక్షరపు చొరవ లేధు
అప్పు చేసి పప్పు కూడు
అయ్య వచే వరకు అమావాస్య ఆగుతుందా
అయ్యవారిని చెయ్యబొతే కోతి బొమ్మ అయినట్లు
బతికుంటే బలుసాకు తినవచ్చు
బెల్లం కొట్టిన రాయిలా
భక్తి లేని పూజ పత్రి చేటు
బూడిదలో పోసిన పన్నీరు
చాదస్తపు మొగుడు చెబితే వినడు, గిల్లితే యేడుస్తాడు
చాప కింద నీరులా
చచ్చినవాని కండ్లు చారెడు
చదివేస్తే ఉన్నమతి పోయినట్లు
విద్య లేని వాడు వింత పశువు
చేతకానమ్మకే చేష్టలు ఎక్కువ
చేతులు కాలినాక ఆకులు పట్టుకున్నట్లు
చక్కనమ్మ చిక్కినా అందమే
చెడపకురా చెడేవు
చీకటి కొన్నాళ్ళు, వెలుగు కొన్నాళ్ళు
చెరువుకి నీటి ఆశ, నీటికి చెరువు ఆశ
చింత చచ్చినా పులుపు చావ లేదు
చింతకాయలు అమ్మేదానికి సిరిమానం వస్తే, ఆ వంకర టింకరవి యేమి కాయలని అడిగిందట
చిలికి చిలికి గాలివాన అయినట్లు
డబ్బుకు లోకం దాసోహం
దేవుడు వరం ఇచ్చినా పూజారి వరం ఇవ్వడు
దరిద్రుడి పెళ్ళికి వడగళ్ళ వాన
దాసుని తప్పు దండంతో సరి
దెయ్యాలు వేదాలు పలికినట్లు
దిక్కు లేని వాడికి దేవుడే దిక్కు
దొంగకు దొంగ బుద్ధి, దొరకు దొర బుద్ధి
దొంగకు తేలు కుట్టినట్లు
దూరపు కొండలు నునుపు
దున్నపోతు మీద వర్షం కురిసినట్లు
దురాశ దుఃఖమునకు చెటు
ఈతకు మించిన లోతే లేదు
ఎవరికి వారే యమునా తీరే
ఎవరు తీసుకున్న గోతిలో వారే పడతారు
గాడిద సంగీతానికి ఒంటె ఆశ్చర్యపడితే, ఒంటె అందానికి గాడిద మూర్ఛ పోయిందంట
గాజుల బేరం భోజనానికి సరి
గంతకు తగ్గ బొంత
గతి లేనమ్మకు గంజే పానకము
గోరు చుట్టు మీద రోకలి పోటు
గొంతెమ్మ కోరికలు
గుడ్డి కన్నా మెల్ల మేలు
గుడ్డి యెద్దు జొన్న చేలో పడినట్లు
గుడ్డు వచ్చి పిల్లను వెక్కిరించినట్లు
గుడి మింగే వాడికి నంది పిండీమిరియం
గుడినీ గుడిలో లింగాన్నీ మింగినట్లు
గుడ్ల మీద కోడిపెట్ట వలే
గుమ్మడి కాయల దొంగ అంటే భుజాలు తడుముకొన్నాడట
గుర్రము గుడ్డిదైనా దానాలో తక్కువ లేదు
గురువుకు పంగనామాలు పెట్టినట్లు
తిన్న ఇంటి వాసాలు లెక్కపెట్టినట్లు
ఇంటి దొంగను ఈశ్వరుడైనా పట్టలేడు
ఇంటి పేరు కస్తూరివారు వీధిలో గబ్బిలాల కంపు
ఇంటికన్న గుడి పదిలం
ఇసుక తక్కెడ పేడ తక్కెడ
జోగి జోగి రాజుకుంటే బూడిద రాలిందంట
కాచిన చెట్టుకే రాళ్ళ దెబ్బలు
కాగల కార్యము గంధర్వులే తీర్చినట్లు
కాకి ముక్కుకు దొండ పండు
కాకి పిల్ల కాకికి ముద్దు
కాలం కలిసి రాక పోతే కర్రే పామై కాటు వేస్తుంది
కాలు జారితే తీసుకోగలము కాని నోరు జారితే తీసుకోగలమా
కాసుంటే మార్గముంటుంది
కడుపు చించుకుంటే కాళ్ళపైన పడ్డట్లు
కలకాలపు దొంగ ఒకనాడు దొరుకును
కలిమి లేములు కావడి కుండలు
కలిసి వచ్చే కాలం వస్తే, నడిచి వచ్చే కొడుకు పుదతాదు
కంచే చేను మేసినట్లు
కంచు మ్రోగునట్లు కనకంబు మ్రోగునా!
కందకు కత్తి పీట లోకువ
కందెన వేయని బండికి కావలసినంత సంగీతం
కరవమంటే కప్పకు కోపం విడవమంటే పాముకు కోపం
కీడెంచి మేలెంచమన్నారు
కొండ నాలికకి మందు వేస్తే ఉన్న నాలిక ఊడినట్లు
కొండల్లే వచ్చిన ఆపద కూడా మంచువలే కరిగినట్లు
కొండను తవ్వి యెలుకను పట్టినట్లు
కొన్న దగ్గిర కొసరు గాని కోరిన దగ్గర కొసరా
కూసే గాడిద వచ్చి మేసే గాడిదను చెరిచిందిట
కూటికి పేదైతే కులానికి పేదా
కొరివితో తల గోక్కున్నట్లు
కోతి పుండు బ్రహ్మాండం
కోతికి కొబ్బరి చిప్ప ఇచ్చినట్లు
కొత్తొక వింత పాతొక రోత
కోతి విద్యలు కూటి కొరకే
కొత్త అప్పుకు పొతే పాత అప్పు బయటపడ్డదట
కొత్త బిచ్చగాడు పొద్దు యెరగడు
కృషితో నాస్తి దుర్భిక్షం
క్షేత్ర మెరిగి విత్తనము పాత్ర మెరిగి దానము
కుడుము చేతికిస్తే పండగ అనేవాడు
కుక్క వస్తే రాయి దొరకదు రాయి దొరికితే కుక్క రాదు
లేని దాత కంటే ఉన్న లోభి నయం
లోగుట్టు పెరుమాళ్ళకెరుక
మెరిసేదంతా బంగారం కాదు
మంచమున్నంత వరకు కాళ్ళు చాచుకో
నోరు మంచిదయితే ఊరు మంచిదవుతుంది
మంది యెక్కువయితే మజ్జిగ పలచన అయినట్లు
మనిషి మర్మము మాను చేవ బయటకు తెలియవు
మనిషి పేద అయితే మాటకు పేదా
మనిషికి మాటే అలంకారం
మనిషికొక మాట పశువుకొక దెబ్బ
మనిషికొక తెగులు మహిలో వేమా అన్నారు
మంత్రాలకు చింతకాయలు రాల్తాయా
మీ బోడి సంపాదనకు ఇద్దరు పెళ్ళాలా
మెత్తగా ఉంటే మొత్త బుద్ధి అయ్యిందట
మొక్కై వంగనిది మానై వంగునా
మొరిగే కుక్క కరవదు
మొసేవానికి తెలుసు కావడి బరువు
ముల్లును ముల్లుతోనే తీయాలి వజ్రాన్ని వజ్రంతొనే కొయ్యాలి
ముండా కాదు ముత్తైదువా కాదు
ముందర కాళ్ళకి బంధాలు వేసినట్లు
ముందుకు పోతే గొయ్యి వెనుకకు పోతే నుయ్యి
ముంజేతి కంకణముకు అద్దము యెందుకు
నడమంత్రపు సిరి నరాల మీద పుండు
నేతి బీరకాయలో నెయ్యి యెంత ఉందో నీ మాటలో అంతే నిజం ఉంది
నక్కకి నాగలోకానికి ఉన్నంత తేడా
నవ్వు నాలుగు విధాలా చేటు
నీ చెవులకు రాగి పొగులే అంటే అవీ నీకు లేవే అన్నట్లు
నిదానమే ప్రధానము
నిజం నిప్పు లాంటిది
నిమ్మకు నీరెత్తినట్లు
నిండు కుండ తొణకదు
నిప్పు ముట్టనిది చేయి కాలదు
నూరు గొడ్లు తిన్న రాబందుకైనా ఒకటే గాలిపెట్టు
నూరు గుర్రాలకు అధికారి ఐనా భార్యకు యెండు పూరి
నెల్లాళ్ళు సావాసం చేస్తే వారు వీరు అవుతారు
ఒక ఒరలో రెండు కత్తులు ఇమడవు
ఊపిరి ఉంటే ఉప్పు అమ్ముకొని బ్రతకవచ్చు
బతికి ఉంటే బలుసాకు తినవచ్చు
ఊరంతా చుట్టాలు ఉత్తికట్ట తావు లేదు
ఊరు మొహం గోడలు చెపుతాయి
పాకి దానితొ సరసమ్ కంటే అత్తరు సాయిబు తో కలహం మేలు
పాము కాళ్ళు పామునకెరుక
పానకంలో పుడక
పాపమని పాత చీర ఇస్తే గోడ చాటుకు వెళ్ళి మూర వేసిందట
పచ్చ కామెర్లు వచ్చిన వాడికి లోకం అంతా పచ్చగా కనపడినట్లు
పండిత పుత్రః శుంఠ
పనిలేని మంగలి పిల్లి తల గొరిగినట్లు
పరిగెత్తి పాలు తాగే కంటే నిలబడి నీళ్ళు తాగడం మేలు
పట్టి పట్టి పంగనామం పెడితే గోడ చాటుకు వెళ్ళి చెరిపి వేసుకున్నాడట
పెదిమ దాటితే పృథివి దాటును
పెళ్ళంటే నూరేళ్ళ పంట
పెళ్ళికి వెళుతూ పిల్లిని చంకన పెట్టుకు వెళ్ళినట్టు
పేనుకు పెత్తనమిస్తే తల అంతా కొరికిందట
పెరుగు తోట కూరలో పెరుగు యెంత ఉందో నీ మాటలో అంతే నిజం ఉంది
పిచ్చి కోతికి తేలు కుట్టినట్లు
పిచ్చోడి చేతిలో రాయిలా
పిల్లి శాపాలకు ఉట్లు తెగుతాయా
పిల్లికి చెలగాటం యెలుకకు ప్రాణ సంకటం
పిండి కొద్దీ రొట్టె
పిట్ట కొంచెము కూత ఘనము
పోరు నష్టము పొందు లాభము
పోరాని చోట్లకు పోతే రారాని మాటలు రాకపోవు
పొర్లించి పొర్లించి కొట్టిన మీసాలకు మన్ను కాలేదన్నదట
పుణ్యం కొద్దీ పురుషుడు, దానం కొద్దీ బిడ్డలు
పువ్వు పుట్టగానే పరిమళించినట్లు
రాజు గారి దివాణంలో చాకలోడి పెత్తనము
రామాయణంలో పిడకల వేట
రమాయణం అంతా విని రాముడికి సీత యేమౌతుంది అని అడిగినట్టు
రామేశ్వరం వెళ్ళినా శనేశ్వరం వదలనట్లు
రెడ్డి వచ్చే మొదలు పెట్టు అన్నట్టు
రొట్టె విరిగి నేతిలో పడ్డట్లు
రౌతు కొద్దీ గుర్రము
ఋణ శేషం శత్రు శేషం ఉంచరాదు
చంకలో పిల్లవాడిని ఉంచుకుని ఊరంతా వెతికినట్టు
సంతొషమే సగం బలం
సిగ్గు విడిస్తే శ్రీరంగమే
సింగడు అద్దంకి పోనూ పొయ్యాడు రానూ వచ్చాడు
శివుని ఆజ్ఞ లేక చీమైనా కుట్టదు
శుభం పలకరా యెంకన్నా అంటే పెళ్ళి కూతురు ముండ ఎక్కడ అన్నాడంట!
శ్వాస ఉండేవరకు ఆశ ఉంటుంది
తాచెడ్డ కోతి వనమెల్ల చెరిచిందట
తాడి తన్ను వాని తల తన్నేవాడు ఉంటాడు
తాళిబొట్టు బలం వల్ల తలంబ్రాల వరకు బతికాడు
తాను పట్టిన కుందేలుకు మూడే కాళ్ళు
తాటాకు చప్పుళ్ళకు కుందేళ్ళు బెదురుతాయా
తాతకు దగ్గులు నేర్పినట్టు
తేలుకు పెత్తనమిస్తే తెల్లవార్లూ కుట్టిందట
తన కోపమే తన శత్రువు
తన్ను మాలిన ధర్మము మొదలు చెడ్డ బేరము
తంతే గారెల బుట్టలో పడ్డట్లు
తప్పులు వెదికే వాడు తండ్రి ఒప్పులు వెదికేవాడు వోర్వలేనివాడు
తీగ లాగితే డొంక అంతా కదిలినట్లు
తెగేదాక లాగవద్దు
తిక్కలోడు తిరణాళ్ళకు వెలితే ఎక్కా దిగా సరిపొయిందంట
తినే ముందు రుచి అడుగకు వినే ముందు కథ అడుగకు
తినగా తినగా గారెలు చేదు
తింటే గారెలు తినాలి వింటే భారతం వినాలి
తియ్యటి తేనె నిండిన నోటితోనే తేనెటీగ కుట్టేది
ఉల్లి చేసిన మేలు తల్లి కూడ చేయదు
ఉపకారానికి పోతే అపకారమెదురైనట్లు
ఉరుము ఉరుమి మంగళం మీద పడ్డట్టు
ఉత్తికెక్కలేనమ్మ స్వర్గానికెక్కినట్టు
వాపును చూసి బలము అనుకున్నాడట
వీపుమీద కొట్టవచ్చు కాని కడుపు మీద కొట్టరాదు
వెర్రి వెయ్యి విధాలు
వినాశకాలే విపరీత బుద్ధి
యే ఎండకు ఆ గొడుగు
యే గాలికి ఆ చాప
యెద్దు పుండు కాకికి ముద్దు
యేకులు పెడితే బుట్టలు చిరుగునా
యెక్కడైనా బావ కానీ వంగ తోట దగ్గర మాత్రం కాదు
యెప్పుడూ ఆడంబరంగా పలికే వాడు అల్పుడు
తెలుగు సామెతలు ఇంగ్లీష్ లో . . .
2) Sitting, eating mountains melting
3) Marriage coming Vomiting Coming No Waiting
4) Aunty property son-in-law donating
5) Rameswaram going Saneswaram not leaving
6) Smiling lady crying gent don’t believe
7) Hands’ burning leaves catching
9) Education coming Mind going
10) Crow baby crow kiss
11) Gents salary ladies age don’t ask
12) 1000 lies tell do one marriage
13) For jaundice man all looks Yellow
14) Village marriage dogs hurry
15) No wife, No stomach son’s name somalingam
16) Having gone keeping also gone…



